Την άμεση επίλυση της διοικητικής εκκρεμότητας που αφορά την παραλία του Κομμού στον Δήμο Φαιστού ζητά με κοινοβουλευτική του παρέμβαση ο Βουλευτής Ηρακλείου και πρ. Υπουργός, Λευτέρης Αυγενάκης, καταθέτοντας Ερώτηση προς την Υπουργό Πολιτισμού, κα Λίνα Μενδώνη.
Με την Ερώτησή του αναδεικνύει την ανάγκη να αποσαφηνιστεί οριστικά το καθεστώς προστασίας και επιτρεπόμενων χρήσεων στην περιοχή, ώστε να διασφαλίζονται παράλληλα η προστασία του αρχαιολογικού και φυσικού περιβάλλοντος, η ασφάλεια των λουομένων και η εφαρμογή ενιαίων και ισότιμων κανόνων.
Ο Κομμός αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς, αρχαιολογικούς και τουριστικούς πόρους της Μεσαράς και συνολικά της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου. Η παραλία συνδέεται άμεσα με τον σημαντικό αρχαιολογικό χώρο της περιοχής, ενώ παράλληλα συγκεντρώνει ιδιαίτερα αυξημένη επισκεψιμότητα, ιδίως κατά τους θερινούς μήνες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην τουριστική και οικονομική δραστηριότητα των Πιτσιδίων, του Καλαμακίου και της ευρύτερης περιοχής του Δήμου Φαιστού.
Προστασία και ασφαλής λειτουργία
Όπως υπογραμμίζεται στην Ερώτηση, «η προστασία του αρχαιολογικού χώρου του Κομμού αποτελεί αυτονόητη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα». Την ίδια στιγμή, όμως, απαιτείται ένα σαφές και λειτουργικό πλαίσιο, το οποίο θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί σε μία από τις δημοφιλέστερες παραλίες της νότιας Κρήτης.
Το ζήτημα περιπλέκεται από την ύπαρξη διαφορετικών διοικητικών χαρακτηρισμών και περιορισμών. Η παραλία είχε αρχικά συμπεριληφθεί στο ειδικό καθεστώς των παραλιών υψηλής προστασίας, των αποκαλούμενων «απάτητων παραλιών». Παράλληλα, ο Κομμός έχει χαρακτηριστεί πολυσύχναστη παραλία, γεγονός που συνεπάγεται συγκεκριμένες υποχρεώσεις για την ασφαλή εξυπηρέτηση των λουομένων και τη ναυαγοσωστική κάλυψή της.
Ειδικότερα, με την υπ’ αριθ. 43/2023 Απόφαση του Κεντρικού Λιμενάρχη Ηρακλείου συστάθηκε στον Λιμενικό Σταθμό Κόκκινου Πύργου η προβλεπόμενη από το άρθρο 11 του Π.Δ. 71/2020 Επιτροπή για τον χαρακτηρισμό των πολυσύχναστων παραλιών του Δήμου Φαιστού. Στο πλαίσιο αυτό χαρακτηρίστηκαν ως πολυσύχναστες οι παραλίες των Ματάλων, του Κομμού, του Καλαμακίου και της Καταλυκής, ενώ για τον Κομμό προσδιορίστηκε συγκεκριμένο τμήμα της παραλίας.
Όπως επισημαίνει ο Λευτέρης Αυγενάκης, «η ύπαρξη διαφορετικών και εν μέρει αντικρουόμενων διοικητικών περιορισμών δημιουργεί δυσχέρειες στην αποτελεσματική διαχείριση της παραλίας», προκαλώντας αβεβαιότητα στον Δήμο Φαιστού, στις αρμόδιες υπηρεσίες, στους κατοίκους, στους επαγγελματίες και στους χιλιάδες επισκέπτες της περιοχής.
Σε εκκρεμότητα το αίτημα του Δήμου Φαιστού
Ο Δήμος Φαιστού έχει ήδη απευθυνθεί στο Υπουργείο Πολιτισμού, ζητώντας την εξαίρεση των παραλιών του Κομμού και της Κόκκινης Άμμου από τον Κατάλογο Β της υπ’ αριθ. πρωτ. 133721/28.3.2024 απόφασης του Υπουργείου, προκειμένου να καταστεί δυνατή, υπό αυστηρούς όρους, η νόμιμη και ελεγχόμενη παραχώρηση για απλή χρήση. Μετά τις σχετικές παρεμβάσεις, το επίμαχο τμήμα του Κομμού εξαιρέθηκε από το καθεστώς των «απάτητων παραλιών». Ωστόσο, η διαδικασία για την ελεγχόμενη χρήση συγκεκριμένου τμήματος δεν ολοκληρώθηκε, καθώς εξακολουθούν να υφίστανται περιορισμοί που συνδέονται με το καθεστώς αρχαιολογικής προστασίας.
Το αίτημα του Δήμου εξετάστηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο χωρίς να γίνει δεκτό, ενώ έχει πλέον ζητηθεί συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού, ώστε να εξεταστούν όλες οι παράμετροι και να αναζητηθεί οριστική και θεσμικά ασφαλής λύση.
Ανάγκη ενιαίων κανόνων και ουσιαστικής εποπτείας
Στην κοινοβουλευτική παρέμβαση γίνεται ιδιαίτερη αναφορά και στις καταγγελίες για αυθαίρετη τοποθέτηση ομπρελών ή άλλου εξοπλισμού από ιδιώτες, χωρίς την απαιτούμενη έγκριση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, «οι καταγγελίες περί αυθαίρετης τοποθέτησης εξοπλισμού από ιδιώτες καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη σαφούς εποπτείας και εφαρμογής ενιαίων κανόνων».
Η σημερινή κατάσταση δεν εξυπηρετεί ούτε την προστασία του Κομμού ούτε την εύρυθμη και ασφαλή λειτουργία της παραλίας. Αντίθετα, η απουσία ενός ξεκάθαρου πλαισίου αφήνει περιθώρια για αυθαίρετες πρακτικές, δυσχεραίνει τον έλεγχο και δημιουργεί άνιση μεταχείριση μεταξύ κατοίκων και επαγγελματιών.
Στόχος της παρέμβασης είναι η εξεύρεση μιας ισορροπημένης λύσης, η οποία δεν θα υποχωρεί ούτε κατ’ ελάχιστον ως προς την προστασία του αρχαιολογικού χώρου και του ιδιαίτερου φυσικού περιβάλλοντος, αλλά θα προβλέπει συγκεκριμένους, διαφανείς και ισότιμα εφαρμοζόμενους κανόνες για την ήπια και απολύτως ελεγχόμενη χρήση οριοθετημένου τμήματος της παραλίας.
Τα ερωτήματα προς την Υπουργό Πολιτισμού
Με την Ερώτησή του, ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά να πληροφορηθεί:
• ποιο ακριβώς είναι το ισχύον καθεστώς προστασίας και επιτρεπόμενων χρήσεων στην παραλία του Κομμού και ποια είναι η θέση του Υπουργείου Πολιτισμού απέναντι στο αίτημα του Δήμου Φαιστού για ήπια, νόμιμη και απολύτως ελεγχόμενη χρήση συγκεκριμένου τμήματός της,
• αν το Υπουργείο προτίθεται να επανεξετάσει το ζήτημα, σε συνεργασία με τον Δήμο Φαιστού και τις συναρμόδιες υπηρεσίες, προκειμένου να αρθεί η υφιστάμενη διοικητική εκκρεμότητα,
• αν έχουν περιέλθει σε γνώση του Υπουργείου οι καταγγελίες για αυθαίρετη τοποθέτηση ομπρελών ή άλλου εξοπλισμού από ιδιώτες χωρίς την απαιτούμενη έγκριση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας,
• καθώς και ποια μέτρα πρόκειται να ληφθούν, ώστε να διασφαλιστούν τόσο η αποτελεσματική προστασία του αρχαιολογικού και φυσικού περιβάλλοντος όσο και ένα σαφές, νόμιμο και ισότιμα εφαρμοζόμενο πλαίσιο χρήσης της παραλίας.